در بخشهای گوناگون منطقه خلیجفارس، اختلافات مرزی وجود دارند كه بالقوه به اندازه بحران سالهای 1991-1990 كویت انفجار آمیزند. در عصر جدیدِ بیثباتیهای امنیتی منطقه خلیجفارس، نظام متغیر جهانی كه در سال 1991 با فروپاشی اتحاد شوروی و پیروزی بیسابقه عملیات ائتلاف نظامی تحت رهبری آمریكا در خلیجفارس به ملموسترین شكل ممكن رخ نمود، بعد جدیدی به اختلافات سرزمینی و مرزی منطقه افزود. اهم آسیبپذیریهای منطقه خلیجفارس كه ناشی از این شرایط نوین میباشند، مطالعه جامع بخشهایی از منطقه كه مورد اختلاف سرزمینی و مرزی هستند را ایجاب میكنند.
یكی از دلایل مهمی كه باعث اهمیت منحصر به فرد خلیج فارس شده و به تبع منابع نفت و گاز مطرح است، وجود تنگه استراتژیك هرمز بر سر راه عبور و مرور كشتیهاست. همچنین، هشت كشور ایران، عراق، عربستان سعودی، عمان، كویت، قطر، بحرین و امارات متحده عربی خلیجفارس را احاطه كردهاند. در این میان مرز آبی ایران در مقایسه با كشورهای عربی بسیار طولانیتر است. با این حال، همكاری ایران و اعراب منطقه برای تضمین امنیت عبور و مرور نفتكشها و سوپر تانكرها امری اجتنابناپذیر است. امروزه مدعیان اختلاف میان ایران و اعراب دیگر پی بردهاند كه اختلاف بین خود اعراب بسیار بیشتر است (حمله سوریه به لبنان، بحران كویت و اختلاف میان عربستان و قطر بر سر مرزهای آبی فیمابین، سه نمونه از این دست است). لذا با توجه به شرایط جدید جهانی و به ویژه روند توفنده جهانیشدن، تفاوت ایرانی - عربی به تدریج رنگ میبازد. با این دید، حل و فصل یكی از موانع بزرگ بهرهبرداری عادلانه از منابع منطقه، یعنی اختلافات مرزی به اعتبار همگرایی سیاسی و اقتصادی بازیگران حاشیه خلیج فارس، بسیار آسان میشود. اهمیت مرزها و حدود در این منطقه یكی از مهمترین اولویتهای دستور كار سیاسی - اقتصادی دولتهای حاشیهای است، چرا كه این خطوط مرزی از روی منابع غنی طبیعی عبور میكنند و عمدتاً سطح این منابع با سطح افق موازی نیست و لذا بسته به شیب منابع طبیعی، بهرهبرداری یكسان دو یا چند كشور از آن مسیر نمیباشد.
دانلود كتاب:» کاربر گرامی ، برای دریافت(دانلود) کتاب می بایست به عضویت وب سایت درآمده و وارد حساب کاربری خود شوید.
