در میان مجموعه غنی و پرشمار اسناد و مدارك آرشیو تاریخی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران مآثرمهدیه میرزا مهدی خان ممتحنالدوله از جمله رسایلی است كه بدون تردید در جهت درك تحولات تاریخ روابط خارجی ایران حائز ارزش قابل توجهی است. این كتاب كه به دستور ناصرالدین شاه با استفاده از متون اروپایی گردآوری شده، مبین این واقعیت است كه دولت قاجار به موضوع لزوم همسان سازی عملیات دستگاه سیاست خارجی خود با معیارهای جهانی وقوف داشته و میكوشیده از این نظر سرنوشت سیاسی خود را با روند جهان آن روزگار مرتبط سازد.
از محتوای مطالب كتاب برمیآید كه اصول مصوب حاصل از نشست كنسرت اروپایی در وین و مذاكرات دول اروپایی در نیل به این تصمیمات مورد توجه و مطالعه گردآورنده مآثر مهدیه قرار گرفته و وی با توجه به این نكات به تنظیم و نگارش رساله خود برخاسته است.
توجه به این معنا كه ایران آن روزگار سعی داشته ساختار دستگاه سیاست خارجی خود را بر اساس معیارهای جهانی سامان بخشد خود مؤید حرفهمند بودن اجزای این بخش از دیوانسالاری عهد قاجار است. همچنین با نگرش به روش تدوین این كتاب یعنی ترجمه و تألیف و اشاره نویسنده به این نكته كه اطلاعات جمع آوری شده علاوه بر ترجمه متون فرانسوی حاصل تجربیات بیست و پنج ساله وی در خدمت به دستگاه سیاست خارجی كشورش است، میتوان پذیرفت كه بخش مهمی از مطالب این اثر نشاندهنده آئین كار و نظم و ترتیب امور در این حوزه از دولت قاجاران است، امری كه مطالعه و ارزیابی اسناد و مدارك دیگر آرشیوی نیز از آن حكایت دارد.
دانلود كتاب:» کاربر گرامی ، برای دریافت(دانلود) کتاب می بایست به عضویت وب سایت درآمده و وارد حساب کاربری خود شوید.
