گرچه قدیمترین آگاهی ما درباره تاریخ آلبانیای قفقاز (اران) مربوط به سده چهارم پیش از میلاد است، با این وصف از نوشتههای مؤلفان باستان میتوان به ارتباط منطقه قفقاز، از جمله آلبانیا با كشور ایران در دورانی كهنتر از آن پی برد. مؤلفان مذكور مطالب ارزشمندی درباره مشخصات سرزمین آلبانیا و رودهای آن، به ویژه رود كورا (كر)، ارائه كردهاند كه گمان میرود مؤید ارتباط آن با دولت هخامنشی در مراحل آغازین فعالیت آن با عنوان شاهنشاهی ایران باشد.
استرابون در شرح مربوط به رود كورا مینویسد كه این رود در آغاز «كوروس» (یونانی K'ops = لاتینی Koros ) نامیده میشد، ولی بعدها به نام كوروش، شاهنشاه هخامنشی، كورا (Kura) نام گرفت. آمیانوس مارسللینوس ضمن اشاره به این مطلب چنین استدلال كردهاست كه چون كوروش مردی پرتلاش بود، این رود سختگذر نیز به نام او نامیده شدهاست.
نمیدانیم این رود را كوروش بزرگ به نام خود نامیدهاست، یا این كه دیگر شاهان هخامنشی این نام را بر آن نهادهاند. چه این نام از سوی كوروش بزرگ و چه از سوی جانشینان او بر این رود نهاده شدهباشد، میتوان چنین پنداشت كه سرزمین آلبانیا پیش از سده چهارم پیش از میلاد و روزگار حمله اسكندر كه جنگاورانی از این سرزمین در سپاه داریوش سوم خدمت میكردهاند، با ایران در ارتباط بودهاست.
آلبانها و به دیگرسخن ارانیها در بخش كوچكی از مناطق غربی دریای خزر مستقر بودند. این نكته در نوشته استرابون آمدهاست. استرابون از میان مؤلفان باستان، نخستین كسی است كه از آلبانها یاد كردهاست. او در كتاب جغرافیای خود فصل جداگانهای را به آلبانها اختصاص دادهاست. دلیل این امر نیز رویدادهایی بود كه به احتمال، حدود نیمقرن پیش از وی در آن سرزمین به وقوع پیوست.
دانلود كتاب:» کاربر گرامی ، برای دریافت(دانلود) کتاب می بایست به عضویت وب سایت درآمده و وارد حساب کاربری خود شوید.