عراق پیش از جنگ جهانی اوّل بخشی از امپراتوری عثمانی بود. در این جنگ امپراتوری عثمانی به متحدین پیوست و در نتیجه متفقین قراردادهای مختلفی را، كه بسیاری از آنها محرمانه بود، برای تقسیم این امپراتوری با یكدیگر امضا كردند. یكی از این قراردادها كه در 16 مه 1916 منعقد شد، پيمان سايكس ـ پيكو است. بخشي از اين پيمان مربوط به عراق است كه به موجب آن بصره و بغداد به انگليس و موصل به فرانسه واگذار شده است.
نیروهای انگلیس در 11 مارس 1917 بغداد را به تصرف در آوردند. آنها پس از فتح بغداد به سمت نواحی كردنشین پیشروی كردند و در اكتبر 1918 به حوالی موصل رسیدند. سرانجام وقتی كه تركها موصل را تخلیه كردند این ایالت نیز به تصرف نیروهای انگلیسی در آمد كه این امر به بروز منازعاتی میان انگلیس و تركیه انجامید.
دولت بریتانیا پس از تصرف موصل به دو علّت به تغییر در قرارداد سایكس ـ پیكو دست زد. نخست اینكه انگلیس در نظر داشت با الحاق سه ایالت بصره، بغداد و موصل كشور جدید عراق را تأسیس كند. دیگر اینكه بیشتر جنگهای خاورمیانه به وسیله انگلیسیها صورت گرفته بود؛ و در نتیجه میخواستند با تجدید نظر در قرارداد مذكور سهم بیشتری دریافت كنند. لوید جرج، نخست وزیر انگلیس به هنگام دیدار كلمانسو، نخست وزیر فرانسه از لندن در دسامبر 1918 مسئله را با وی مطرح كرد. فرانسه در برابر اخذ امتیازاتی در ساحل چپ راین و دریافت سهمی از نفت موصل پذیرفت كه موصل و فلسطین به انگلیس واگذار شود. در كنفرانس سان رمو كه با شركت دولتمردان اروپا در 24 آوریل 1920 تشكیل شد، قیمومت عراق، اردن و فلسطین به انگلیس و قیمومت سوریه و لبنان به فرانسه واگذار شد. طبق نظام قیمومت، دولت قیم وظیفه داشت بهطور موقت اداره امور كشور تحت قیمومت را عهدهدار شود و آن را برای استقلال كامل آماده سازد. به این ترتیب موصل به صورت بخشی از منطقه تحت قیومت انگلیس در آمد.
دانلود كتاب:» کاربر گرامی ، برای دریافت(دانلود) کتاب می بایست به عضویت وب سایت درآمده و وارد حساب کاربری خود شوید.
