دو دهه پایانی قرن بیستم را به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران باید دوره تحولات عظیم ژئوپلیتیک و بحرانهای ناشی از آن دانست. منشاء این تحولات بدون تردید فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و به تبع آن پایان دوران جنگ سرد است، اما پیامدهای فروپاشی شوروی از خود فروپاشی اهمیت بیشتری یافته است. پس از پایان نظم دو قطبی، هنوز بر سر این موضوع اختلافنظرهای جدی وجود دارد كه آیا نظم جدید ژئوپلیتیكی آن گونه كه كوهن معتقد است نظمی چند قدرتی و چند قطبی است و یا آنگونه كه فوكویاما معتقد بود با هژمونی لیبرال دموكراسی عصر رقابتهای ایدئولوژیك و متعاقب آن رقابتهای ژئواستراتژیك به پایان رسیده است.
از نظر نظریهپردازان واقعگرا به رغم پایان جنگ سرد همچنان رقابت میان قدرتهای بزرگ مسئله اصلی در سطح جهانی است. شاید تنها تفاوت و یا مهمترین تفاوت وضعیت جدید با دوران گذشته در این باشد كه در وضعیت جدید رقابت میان قدرتهای بزرگ هم به لحاظ موضوعی و هم به لحاظ جغرافیایی هدفمندتر و سنجیدهتر شده است، و به همین دلیل نیز رقابت در یك حوزه همانند دوران جنگ سرد الزاماً به رقابت در تمامی حوزههای موضوعی و عرصههای جغرافیایی منجر نمیگردد.
عرصه جغرافیایی آسیای مركزی و قفقاز پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تاكنون یكی از عرصههایی بوده است كه همچنان زمینههای رقابت و چانهزنی میان آمریكا و روسیه را در خود حفظ كرده است. پایان جنگ سرد اگر چه به رقابتهای ژئواستراتژیك آمریكا و شوروی در بسیاری از مناطق جهان پایان داد، اما به نظر میرسد در حوزه آسیای مركزی و قفقاز این رقابت و بحرانهای حاصل از آن همچنان تداوم داشته باشد.
دانلود كتاب:» کاربر گرامی ، برای دریافت(دانلود) کتاب می بایست به عضویت وب سایت درآمده و وارد حساب کاربری خود شوید.
