جنگ‌ خلیج‌فارس‌ از بسیاری‌ جهات‌ رویداد شاخصی‌ در خاورمیانه‌ و بطوركلی‌ در دوران‌ پس‌ از جنگ‌ سرد است‌. رویدادی‌ با نتایج‌ اساسی‌ كه‌ در آن‌ طی‌ یك‌ محدوده‌ زمانی‌ كوتاه‌، توسط‌ رهبرانی‌ كه‌ درگیری‌ مستقیمشان‌ در پیش‌راندن‌ رویدادها كاملاً به‌ وضوح‌ مشاهده‌ می‌شد و به‌ خوبی‌ تعریف‌ شده‌ بود، منافع‌ فردی‌ و ملی‌ مهمی‌ با خطر مواجه‌ گردید و نتیجه‌ای‌ كاملاً اسفبار و قاطع‌ به‌ بار آورد.

تحولاتی‌ كه‌ در سطح‌ جهانی‌ طی‌ چند سال‌ اخیر به‌ وقوع‌ پیوسته‌ پیامدهای‌ مهمی‌ برای‌ منطقه‌ خلیج‌فارس‌ به‌ همراه‌ داشته‌ است‌. مطرح‌شدن‌ فزاینده‌ مناسبات‌ اقتصادی‌ در میان‌ كشورها و قطب‌بندی‌ جدید بین‌المللی‌ در زمینه‌های‌ صنعت‌ و تكنولوژی‌، خلیج‌فارس‌ را كه‌ دارای‌ ذخایر عظیم‌ نفت‌ و گاز می‌باشد بیش‌ از گذشته‌ مورد توجه‌ قدرتها و قطبهای‌ سلطه‌جو و توسعه‌طلب‌ قرار داده‌ است‌.
خلیج‌فارس‌ به‌ عنوان‌ یك‌ حوزه‌ شناخته‌شده‌ جغرافیایی‌ در جهان‌ با توجه‌ به‌ تحولات‌ فوق‌، به‌ نوبه‌ خود متأثر از شرایط‌ نوین‌ جهانی‌ بوده‌ و نقش‌ عوامل‌ منطقه‌ای‌ آن‌ از حدود دو دهه‌ گذشته‌ در سیاست‌ بین‌الملل‌ اهمیت‌ به‌ سزایی‌ یافته‌ است‌. رویدادهای‌ اخیر خلیج‌فارس‌ نشان‌ داده‌ كه‌ كشورهای‌ این‌ منطقه‌ به‌ تنهایی‌ تا چه‌ اندازه‌ در برابر سیاستها و اقدامات‌ قدرتهای‌ بزرگ‌ جهانی‌ آسیب‌پذیر می‌باشند. حتی‌ ساختارهای‌ دفاعی‌ و امنیتی‌ موجود در منطقه‌ به‌ دلایل‌ مختلف‌ و به‌ ویژه‌ عدم‌ شركت‌ كلیه‌ كشورهای‌ خلیج‌فارس‌ در آن‌ هرگز نتوانسته‌اند توفیقی‌ در عمل‌ پیدا كنند.

در حالی‌ كه‌ كشورهای‌ مختلف‌ جهان‌ در اقصی‌ نقاط‌ گیتی‌ در حال‌ ورود به‌ دوران‌ پس‌ از جنگ‌ سرد می‌باشند، متأسفانه‌ خلیج‌ فارس‌ همچنان‌ با میراث‌ شوم‌ عصر جنگ‌ سرد مواجه‌ می‌باشند. از زمان‌ ورود بی‌سابقه‌ و تهدید آمیز نیروهای‌ بیگانه‌ به‌ خلیج‌ فارس‌ در سال‌ 1988، تاكنون‌ نه‌ تنها حضور این‌ نیروها نتوانسته‌ است‌ به‌ ایجاد امنیت‌ و ثبات‌ در منطقه‌ كمك‌ نمایند بلكه‌ این‌ منطقه‌ هر روز شاهد ایجاد بحرانهای‌ جدید و بروز جو تشنج‌ و ناآرامی‌ است‌. با آنكه‌ دلیل‌ اصلی‌ حضور نیروهای‌ بیگانه‌ در خلیج‌ فارس‌ كه‌ اشغال‌ كویت‌ توسط‌ عراق‌ بود از میان‌ رفته‌ با این‌ حال‌ ناوگانهای‌ خارجی‌ گاه‌ و بیگاه‌ به‌ بهانه‌های‌ واهی‌ و مسخره‌ نظیر مسائل‌ داخلی‌ یك‌ كشور حوزه‌ خلیج‌ فارس‌ به‌ ایجاد مانورهای‌ نظامی‌ تحریك‌آمیز در منطقه‌ دست‌ می‌زنند. كشورهای‌ عرب‌ خلیج‌ فارس‌ مبالغ‌ كلانی‌ را در هر نوبت‌ بابت‌ مخارج‌ لشگركشی‌ آمریكا به‌ منطقه‌ هزینه‌ می‌كنند كه‌ این‌ امر به‌ نفع‌ ایران‌، اعراب‌ و مسلمانان‌ نیست‌.

در سال‌ 1992 امارات‌ عربی‌ متحده‌ بعد از 20 سال‌ سكوت‌، ادعاهای‌ بی‌اساسی‌ را نسبت‌ به‌ جزایر ایرانی‌ تنب‌ و ابوموسی‌ مطرح‌ كرد. این‌ جزایر تا سال‌ 1904 متعلق‌ به‌ ایران‌ بود، اما در این‌ سال‌ از سوی‌ بریتانیا اشغال‌ شد. با اعلام‌ خروج‌ نیروهای‌ بریتانیا از خلیج‌فارس‌ در 1971، مناقشه‌ مربوط‌ به‌ این‌ جزایر نیز حل‌ و فصل‌ شد و حاكمیت‌ ایران‌ بر آنها اعاده‌ گشت‌. امارات‌ عربی‌ متحده‌ نیز حل‌ و فصل‌ مناقشه‌ را پذیرفت‌ و از طرح‌ جزایر سه‌گانه‌ تا 1992 خودداری‌ كرد.